Je ziet het steeds vaker: een vriend die op de bank zijn telefoon wegduwt en een pocket oppakt, een collega die tijdens de lunch over een thriller praat in plaats van over een serie. Niet omdat het stoer moet zijn, maar omdat scrollen hem niets meer oplevert. Er is iets aan het veranderen in hoe mannen hun avonden vullen, en het is interessanter dan een trend met een hashtag.
Je bent niet de enige die zijn telefoon zat is
De term "brainrot" werd een paar jaar geleden nog als grap gebruikt, maar inmiddels voelt het voor veel mensen als een reële klacht. Je scrolt een uur door korte filmpjes en weet aan het einde niet meer wat je precies hebt gezien. Dat gevoel van lege tijd is precies waarom steeds meer mannen bewust kiezen voor iets met een begin, midden en eind. Een boek dwingt je om ergens langer dan twaalf seconden bij te blijven, en dat is blijkbaar precies wat ontbrak.
Het past ook bij een bredere verschuiving. Steeds meer mannen nemen bewust gas terug op plekken waar vroeger alleen maar meer, sneller en harder gold. Lezen is daar een logisch onderdeel van: het is een van de weinige dingen die je niet kunt versnellen zonder dat je de helft van de inhoud mist.
De cijfers vertellen een iets genuanceerder verhaal
Voor je denkt dat heel Nederland massaal pockets inslaat: dat is niet zo. De CPNB meldde eind januari dat er in 2025 ongeveer 44 miljoen boeken zijn verkocht, twee miljoen minder dan het jaar ervoor. De fysieke boekhandel ging zelfs vier procent omlaag. Tegelijk groeiden abonnementen op e-books en audioboeken met ruim dertig procent, en leenden Nederlanders via de bibliotheek bijna zes miljoen e-books en 2,9 miljoen audioboeken. Mensen lezen dus niet per se minder, ze lezen anders.
Wat mannen betreft blijft er een gat: in Nederland leest ongeveer 53 procent van de mannen een boek, tegenover 74 procent van de vrouwen. Dat verschil is niet nieuw, maar het wordt wel kleiner zichtbaar gemaakt door een jonge generatie die lezen via TikTok herontdekt. De boekenbranche ziet daar zelfs hoop in voor jongere lezers, zoals NOS onlangs berichtte over hoe BookTok jongeren weer naar de boekhandel trekt.
Boekenclubs zijn niet meer alleen voor je moeder
Er circuleert een meme over de "performatieve man" met een boodschappentas van de boekwinkel en een roman onder zijn arm, vooral om indruk te maken. De spot is begrijpelijk, maar onder die grap zit een echte ontwikkeling: boekenclub-evenementen op platforms als Eventbrite stegen in 2025 met meer dan dertig procent, en specifiek mannen-boekenclubs schieten in steden als Charlotte en Chicago als paddenstoelen uit de grond. Niet met high tea en bloemetjes, maar met bier, pizza en een gesprek over een sciencefiction- of thrillerboek dat minstens zo fanatiek wordt gevoerd als een discussie over een wedstrijd van gisteren.
De aantrekkingskracht zit niet in het boek alleen, maar in het excuus om een avond met andere mannen inhoudelijk te praten. Dat is iets waar veel mannen eerder weinig ruimte voor maken, ook als ze worstelen met te veel gepieker in hun hoofd zonder dat met iemand te delen. Een boekenclub geeft daar toevallig een heel natuurlijke aanleiding voor.
Audioboeken zijn de makkelijkste ingang
Als lezen voor jou altijd een drempel voelde, ligt de makkelijkste ingang waarschijnlijk niet bij een roman van vijfhonderd pagina's. Mannen zijn relatief sterk vertegenwoordigd onder luisteraars van audioboeken, en dat is niet toevallig: je kunt luisteren tijdens het hardlopen, de afwas of de rit naar werk, zonder dat het een extra blok in je dag wordt. Apps als Audible, Storytel en de online bibliotheek maken dat drempelloos.
Begin niet met de klassieker die je al tien jaar "nog moet lezen". Pak iets wat aansluit bij wat je al leuk vindt: een thriller, een biografie van een sporter, een non-fictieboek over geld of geschiedenis. De kans dat je doorzet is veel groter als het onderwerp je sowieso al interesseert dan wanneer je denkt dat het "goed voor je" is.
Hoe je dit oppakt zonder dat het een project wordt
Het makkelijkste startpunt is een vaste, korte gewoonte in plaats van een ambitieus voornemen. Twintig minuten voor het slapen, zonder telefoon binnen handbereik, werkt voor de meeste mensen beter dan een doel van "een boek per week". Een paar dingen die helpen:
- Leg je telefoon in een andere kamer tijdens je leesmoment, anders wint de telefoon altijd.
- Kies een genre waar je al naar kijkt op Netflix of waar je podcasts over luistert, lezen is dan geen nieuwe hobby maar een andere vorm van iets wat je al leuk vindt.
- Begin met iets kort. Een novelle of een boek van tweehonderd pagina's geeft je sneller het gevoel dat je iets hebt afgerond.
- Sluit je aan bij een bestaand groepje, al is het maar twee vrienden die hetzelfde boek lezen. De sociale druk om door te lezen werkt verrassend goed.
Waarom dit precies nu gebeurt
De timing is geen toeval. Na jaren van steeds kortere video's en steeds meer meldingen voelt een boek als een van de weinige dingen die nog precies doet wat het belooft: het houdt je aandacht zonder er constant iets voor terug te vragen. Dat mannen dit nu oppikken, via audioboeken, via een clubje vrienden of gewoon omdat scrollen leeg voelt, zegt minder over boeken en meer over hoe moe we zijn van alles wat met opzet ons aandacht probeert te stelen. Een avond met een goed verhaal is dan niet nostalgisch, maar gewoon weer logisch.